25/9/16

And the sun pours down like honey




All men will be sailors then
Until the sea shall free them



Πίνακας: René Magritte
Στίχοι: Leonard Cohen-Suzanne

12/9/16

Η Μαρίτσα

Η γιαγιά Μαρία ήταν 18. Όχι ιδιαίτερα όμορφη, όχι από τις καλλονές. Ψηλή όμως, εντυπωσιακή και κομψή. Με ωραία μακριά δάχτυλα και νύχια πάντα προσεγμένα. Και μορφωμένη. Πρώτη στους συλλόγους, πρώτη στις χοροεσπερίδες, πάντα στην οργανωτική επιτροπή. Οι οικογένειες τα συμφώνησαν και η γιαγιά Μαρία αρραβωνιάστηκε τον Κωστή, αντάξιός της και περιζήτητος νέος. Ταιριαστό ζευγάρι. Κοινές οι παρουσίες στους χορούς, είχε ένα καμάρι η γιαγιά. "Από εδώ ο Κωστής, ο αρραβιωνιαστικός μου". Το συνοικέσιο για τη γιαγιά έγινε έρωτας και ο έρωτας ζητούσε το στεφάνι.

Όταν μεγαλώσουμε πολύ
και πια δεν θα 'χει τόση σημασία,

Η κυρία Μαρία ήταν 20. Ο Κωστής εθεάθη στο κατάστρωμα του πλοίου να φλερτάρει με αιθέρια ύπαρξη στη διαδρομή Αθήνα-Σάμο. Ταξίδευε συχνά ο Κωστής, ταξίδεξαν γρήγορα και τα νέα. Από τους θείους στους γονείς και από εκεί η διάλυση του αρραβώνα, όχι όμως και του έρωτα από την πλευρά της κυρίας Μαρίας. Είπαμε για τον Κωστή, αντάξιός της και περιζήτητος νέος. Η κυρία Μαρία πηγαίνει στους χορούς, κλείνει τ' αυτιά στο σούσουρο για τον αρραβώνα που δεν ευδοκίμησε, απορρίπτει διακριτικά τα νέα φλερτ και αρνείται επιπλέον συνοικέσια. Πρόεδρος στο σύλλογο του χωριού, άπταιστα γαλλικά και μερικά ιταλικά.

θα 'ρθω να σου πω πως σ' αγαπώ
στη ζωή σου θα 'θελα να ζω

Η Μαρία ήταν στα 30. Μεγαλοκοπέλα για τα τότε δεδομένα. Ταξιδεύει στην Αθήνα και οι ίδιοι θείοι που ενημέρωσαν για τις ατασθαλείες του Κωστή φροντίζουν να προσφέρουν-επιτέλους-εναλλακτική. Στήνεται το σκηνικό στο καφενείο: ο Δημήτρης, στα 40 του, τύπος μποέμ και ανύπαντρος έως τότε εκ πεποιθήσεως, πίνει το καφεδάκι του στο τραπέζι δεξιά της εισόδου και η Μαρία περνάει από μπροστά απεσταλμένη από τον θείο για τσιγάρα. Οι ματιές διασταυρώνονται. Ψηλή, εντυπωσιακή και κομψή η Μαρία, κοσμογυρισμένος και υποσχόμενος νέα αρχή στην πρωτεύουσα ο Δημήτρης. "Δέχεσαι;" "Δέχομαι."

Θα 'χεις δυο παιδιά και μια ζωή
και μια γυναίκα θα 'χεις στην κορνίζα

Η δεσποινίς Μαρία ήταν 40. Σύζυγος επιχειρηματία με δύο παιδιά. Την είχαν πάρει τα χρόνια και δεν άφησε στιγμή, τα έκανε αμέσως με δύο χρόνια διαφορά. Ωραία ζωή, ωραία οικογένεια. Δεν θα της λείψουν τα χρυσαφικά, το κομμωτήριο, οι γούνες. Μα φυσικά δεν θα ξεχάσει τις χοροεσπερίδες. Πρόεδρος στο σύλλογο του χωριού, κοινές οι παρουσίες στους χορούς με τον Δημήτρη, κρυφές ματιές προς τον Κωστή. Έφτιαξε άραγε τη ζωή του; Πώς είναι αυτή; Όσες περισσότερες οι πιθανότητες να είναι παρών, τόσο ακριβότερη η γούνα, τόσο μεγαλύτερη η καρφίτσα. Η δεσποινίς Μαρία ένιωθε μικρά τσιμπίματα στο μέρος της καρδιάς και δεν έφταιγε η καρφίτσα.

Θα ρωτάς πως πάει η δουλειά,
τα μαλλιά μου θα 'ναι πλέον γκρίζα

Η μικρή Μαρία ήταν 60. Ο καρκίνος χτύπησε την πόρτα της πολυκατοικίας στον Άγιο Δημήτριο και ο Δημήτρης είχε αφήσει τη μικρή Μαρία μόνη ήδη εδώ και 10 χρόνια. Τα παιδιά με πτυχία και μεταπτυχιακά στην Ιταλία, συχνές οι επισκέψεις στη Ρώμη και επιτέλους πιάσαν τόπο τα Ιταλικά. Τιμώμενο πρόσωπο στο σύλλογο του χωριού η μικρή Μαρία για τα τόσα χρόνια της προσφοράς της. "Μηχανικός Σόφη μου, ναι στη Ρώμη. Τι να κάνεις, εγώ εδώ, μοναξιά". Κρυφές ματιές προς τον Κωστή και επίσκεψη στο μπάνιο για φρεσκάρισμα. Μήπως το παράκανε με το μέγεθος της καρφίτσας; Τι θα λέει κι ο Δημήτρης που την βλέπει από ψηλά;

Την θλίψη μες στα μάτια σου την είδα,
Όχι, δεν έχω ανάγκη από ελπίδα.
Μόνο «ζωή χαμένη» μην το πεις.

Η Μαρίτσα ήταν 82.


Τραγούδι και λόγια εδώ

17/4/16

Οι πόλεις


Στις πόλεις, τα φυσικά (ποτάμια, βουνά, κλίμα...) και τεχνητά στοιχεία (ανθρώπινες δομές όπως κτίρια, δρόμοι, πλατείες...) του χώρου συμμετέχουν στις ανθρώπινες αλληλεπιδράσεις, προσθέτωντας ένα επιπλέον επίπεδο πολυπλοκότητας. Αν αναλογιστούμε τις πόλεις ως πολύπλοκα συστήματα, ο χώρος δεν είναι απλά ένα κοινωνικό παράγωγο, όπως εμφανίζεται στην κοινωνιολογία, αλλά αναδρά και συμμετέχει σε μια διαδικασία κοινωνικο-χωρικής παραγωγής. Έτσι, η πόλη αναδύεται σαν πολύπλοκο σύστημα μέσα από τις αλληλεπιδράσεις των ανθρώπων, άλλα αφού αναδυθεί, ο χώρος λειτουργεί σαν μια 'παράμετρος τάξης' και δεσμεύει την ανθρώπινη συμπεριφορά σε μια κυκλική, αναδραστική διαδικασία ανθρώπινης συμπεριφοράς-χώρου. 



Φωτογραφία 1: Μπίρι
Φωτογραφία 2: Medianeras
Μουσική: Monsieur Lazhar

10/12/15

Τα ραδιόφωνα της επαρχίας

Σκεφτείτε τον χάρτη της Ελλάδας. Φτιάξτε στο μυαλό σας το περίγραμμα της ηπειρωτικής χώρας, το χαρακτηριστικό σχήμα της Πελοποννήσου, βάλτε την Εύβοια, ένα-ένα και σε ομάδες τα νησιά, οριζοντιώστε την Κρήτη. Τώρα πάρτε υποθετικά ριζόχαρτα και περάστε από πάνω της δίκτυα. Κόμβους μεγάλους, κόμβους μικρότερους και γραμμές. Χωματόδρομοι που μυρίζουν μετά τη βροχή, εθνικές οδοί με διόδια και τους εκδρομείς του κάθε τριημέρου, αδιέξοδα, ο δρόμος του 11 για Παγκράτι με  τη Μελίνα απ' τη μία και  τις στήλες του Ολυμπίου Διός απ' την άλλη, τα Τέμπη και οι πληγές τους. Και πλοία, πολλά πλοία! Ο Πειραιάς να σφύζει από κίνηση και οι ναυτικές διαδρομές να μπερδεύονται στο λιμάνι. Άλλα για Κυκλάδες, άλλα για Σποράδες, άλλα στο φευγιό και άλλα στις επιστροφές με ηλιοκαμένα κορμιά που παλεύουν να κλειστούν σε ένα γραφείο. Πτήσεις για Παρίσι, για Βρυξέλλες, για Ρώμη, ταξίδια αναψυχής, ταξίδια επαγγελματικά και ταξίδια σε νέες πατρίδες. Βγάλτε τη ζώνη σας στον έλεγχο, προσδεθείτε στο αεροπλάνο, κλείστε το κινητό σας και από τον αεροδριάδρομο του Ελ. Βενιζέλος θα βρεθείτε στους αιθέρες. Σπαταλήστε ριζόχαρτα, πειραματιστείτε.

Εγώ λοιπόν αν τα ριζόχαρτα μου φτάσουν δεν θα σταματήσω εδώ. Θα χαρτογραφήσω και τα fm. Ίσως και να χαρτογραφήσω βασικά τα fm. Εντάξει, και τα πλοία. Τα πλοία που αγαπάμε να μισούμε. Το ίδιο άλλοστε ισχύει και για τα ραδίοφωνα, κυρίως της επαρχίας. Της Αθήνας μου είναι αδιάφορα, εκτός από το Δεύτερο της εποχής της αθωότητας, αυτό  λοιπόν θα το εντάξω στα της επαρχίας. Ο Κώστας ακούει από Τρίκαλα και αφιερώνει στη Μαρία στη Λάρισα, ενώ η Κατερίνα ζητάει να ακούσει το τραγούδι της χωρίς λόγια εκφωνητή, για να το ηχογραφήσει, και αυτό το σεβόμαστε. Αφιερώνω στον παππού και στη γιαγιά, αλλά δεν τους αποκαλώ παππού και γιαγιά, τους αναφέρω με τα ονόματά τους στον εκφωνητή. Φυσικά δεν αναγνωρίζουν την αφιέρωση αφού δεν έχουν πλέον υπόσταση ως οτιδήποτε άλλο πέρα από παππούς και γιαγιά. Να το ξέρω για την επόμενη φορά. Στη Νάξο παίζει το "Πορτοκάλι" από Πρωτοψάλτη. Που το θυμήθηκαν; Το κασετοφωνάκι εγκλωβίζεται μεταξύ δροσερού τοίχου και πυζάμας, αλλά επιμένει να δίνει μουσικό χαλί στη μεσημεριανή σιέστα. Η Κέρκυρα στέλνει σήματα στο λιμάνι της Ηγουμενίτσας και κλείνει το μάτι στα φορτηγά που ετοιμάζονται για βραδινό ταξίδι προς Ανκόνα. Χορηγός της εκπομπής το γνωστό τσιπουράδικο πίσω απ'τα παλιά δικαστήρια. Στην υγειά σας. 


Τραγούδι εδώ